Оқ Зотсиз Каламушларнинг Меьёрда Буйрак Паренхимасидаги Структур Функционал Кўрсаткичлари - М. А. Абдуллаева; Г. И. Наимова (Journal of Science in Medicine and Life, 2025)
Буйрак муҳим аъзо бўлиб, фильтрация, қайта сўрилиш ва ажратиш орқали гомеостазни сақлашда муҳим рол ўйнайди. Соғлом оқ зотсиз каламушларнинг буйрак паренхимасидаги нормал тузилмавий ва функционал кўрсаткичларини тушуниш, таққослаш тадқиқотлари учун ва экспериментал буйрак тадқиқотлари учун асос яратишда муҳим аҳамиятга эга. Ушбу тадқиқот нормал лаборатория шароитларида ушбу кўрсаткичларни батафсил баҳолашни мақсад қилади. Каламушларда буйрак физиологиясининг турли жиҳатларини ўрганган кўплаб тадқиқотлар мавжуд бўлса-да, буйрак паренхимаси ичидаги тузилмавий-функционал ўзаро боғлиқликлари, айниқса, назорат қилинадиган лаборатория шароитларида соғлом оқ зотсиз каламушлардаги батафсил миқдорий маълумотлар чекланган. Таққослаш таҳлилини чеклайдиган стандартлаштирилган маълумотларнинг йўқлиги, буйрак касалликларини тушунишдаги тараққиётга тўсқинлик қилмоқда. Ушбу тадқиқотда 8-10 ҳафталик 30 та катта эркак оқ зотсиз каламушлардан фойдаланилди. Буйрак тўқимаси намуналари тўпланди ва гематоксилин ва эозин бўяш ва электрон микроскопия ёрдамида гистологик таҳлил учун қайта ишланди. Гломеруляр ўлчами, проксимал ва дистал найчалар диаметри ва интерстициал майдонининг миқдорий таҳлили ўтказилди. Қонда мочевина азоти (BUN) ва креатинин даражаларини ўлчаш орқали функционал баҳолаш ўтказилди. Бундан ташқари, буйрак фаолиятини текшириш учун электролитлар панели баҳоланди.