Abstract
Ushbu maqola yadro kimyosining tibbiyotdagi asosiy qo‘llanishlarini nuklear tibbiyot va radiofarmasevtikalar (diagnostika va davolash) orqali molekulyar tasvirlash hamda teranostika paradigmalarini — ko‘rib chiqadi. Tadqiqot maqsadlari: (1) yadro kimyosidagi radionuklidlar (F 18, Ga 68, Zr 89, Cu 64, Tc 99m, I 131, Lu 177, Ra 223, Ac 225) va ularning radiofarmasevtikalari yordamida organik jarayonlarni tasvirlash hamda nishonlangan radioterapiya (PRRT, PSMA RLT, alfa terapiya) imkoniyatlarini tizimli sharhlash; (2) teranostik yondashuvlar (Ga 68/ Lu 177 juftliklari, immuno PET)ning klinik samaradorligi, ishlab chiqarish (siklotron/generator), GMP/QA/QC va dozimetriyaga oid talablarni umumlashtirish. IAEA/WHO/EMA yo‘riqnomalari, so‘nggi yillarda (2022–2025) chop etilgan yuqori reytingli sharhlar, klinik sinovlar (VISION, PSMAfore) va tizimli tahlillar asosida adabiyotlar sharhi; MIRD sxemasi bo‘yicha ichki dozimetriya roli yoritildi; ko‘rgazmali maqsadda sintetik natijalar jadvali va rasm berildi. PET/SPECT diagnostikasi (FDG PET, Ga 68 PSMA/DOTATATE, Zr 89/Cu 64 immuno PET) va nishonlangan radioterapiyalar (Lu 177 PSMA 617, Lu 177 DOTATATE, Ra 223, Ac 225 PSMA) onkologiya bosh yo‘nalishida sezilarli klinik foyda ko‘rsatmoqda; VISION va PSMAfore natijalari Lu 177 PSMA 617 bilan PFS/OS yaxshilanishini tasdiqlaydi. Kimyoviy kelib chiqish, kelator kimyo (DOTA, NOTA, DFO), ishlab chiqarish yo‘llari (siklotron, Ge 68/Ga 68 generator), sifat nazorati va dozimetriya uyg‘unligi ko‘rsatildi. GMP/GDP, preklinik dizayn, klinik malaka va teranostika bo‘yicha global o‘quv tamoyillarini joriy etish, ta’minot zanjiri (Mo 99/Tc 99m, Ga 68, Lu 177, Ac 225) barqarorligini kuchaytirish zarur. Alfa terapiyalar bo‘yicha uzoq muddatli xavfsizlik, dosimetriya aniq modellashtirish va klinik tenglik/akses masalalari ustida qo‘shimcha eksploratsiya talab etiladi.