Ionlashtiruvchi Nurlar Ta’sirida Jigar Mitoxondriyalarida Kelib Chiqadigan Biokimyoviy O‘Zgarishlarga Gkkv Ta’siri - Xusniddin qizi, Keldiyorova Shoxida (Journal of Innovation in Education and Social Research, 2024)
Turli kasalliklarning rivojlanishida mitoxondriyalarning genetic, strukturaviy va funksional buzilishlarining o‘rni haqidagi ma’lumotlarga asoslanib 20-asrning oxirida yangi “mitoxondrial kasalliklar” degan tushchuncha shakllandi. Organizmga ionlashtiruvchi nurlar ta’sir etganda lipidlarni peroksidli oksidlanishi faollashib erkin radikallar oshishi hisobiga mitoxondriyalarda genetik, strukturaviy va funksional o‘zgarishlar sodir bo‘ladi. Bu o‘zgarishlar “mitoxondrial kasalliklarni” rivojlanishiga sabab bo‘ladi. Hozirgi vaqtda, olimlarning fikricha Parkinson, Alsgeymer, qandli diabet, yurak-qon tomir kasalliklari va boshqa yoshga oid kasalliklarning rivojlanishiga sabab aynan mitoxondriyalardagi buzulishlar bo’lishi mumkin. Bu olimlar fikricha, hujayralarda yoshga oid sodir bo‘ladigan buzilishlarga ko‘pgina biokimyoviy jarayonlarda ishtirok etadigan, mitoxondriyalarda hosil bo‘ladigan erkin radikallar – kislorodning faol shakllari sababchidirlar.