ЎТКИР НУРЛАНИШНИНГ ТАЖРИБА ҲАЙВОНЛАРИ ОРГАНИЗМИГА ТАЪСИРИНИНГ ИММУНОЛОГИК ВА МОРФОЛОГИК ХУСУСИЯТЛАРИНИ ЎРГАНИШ - Назарова Махбуба Эркин кизи; Исмоилов Ибрхим; Тўхтаева Ҳафиза Ҳикматовна (Journal of Innovation in Education and Social Research, 2025)
Маълумки, нурланиш организмнинг барча тизим ва аъзоларига салбий таъсир этганда қайтмас натижаларга олиб келади [3, 10]. Нурланишнинг организм аъзо ва тўқималарига танлаб таъсир кўрсатиши исботланган, улар қаторига қон яратиш аъзолари ва иммун тизими киради, ушбу аъзоларга нурланишнинг салбий, кўп ҳолатларда ҳалокатли таъсири кўплаб манбаларда келтирилган маълумотлар орқали исботлаб берилган [5, 9]. Ўткир нурланиш - ионланувчи нурланиш частотаси ва давомийлигига боғлиқ бўлиб, аъзоларнинг нурланиш сезгирлигига қараб турли даражада ривожланади. Ўткир нурланишда энг сезгир аъзолар иммун тизими аъзолари, ошқозон-ичак тракти шиллиқ қаватлари, экзо- ва эндокрин безлар, жинсий безлар ҳисобланади. Радиацияга сезгирлиги паст бўлган аъзоларга юрак, буйрак, жигар, бош ва орқа миялар, суяк тўқимаси, бўғимлар киради [4, 11].